مدارس هیات امنایی؛ تمرین شیوه نوین مدیریتی

0
۱۹۲ بازدید

مدارس هیات امنایی؛ تمرین شیوه نوین مدیریتی

 

تهران- ایرنا- مدارس هیات امنایی چند سالی است به جمع مدارس کشور پیوسته اند تا با مشارکت بیشتر خانواده ها در امور مدرسه، درواقع شیوه نوینی از مدیریت را در فضاهای آموزشی دولتی تمرین کنند.

 

مدارس هیات امنایی به دلیل ارائه برنامه های متفاوت خارج از برنامه رسمی درسی از نگاه ویژه برخوردارند. این مدارس با وجود اینکه کاملا مطابق با قوانین مدارس دولتی اداره می شوند.

 

اما فرصتی فراهم شده تا خانواده ها نیز مشارکت بیشتری در امور مدرسه داشته باشند و شکل گیری این نوع از فضاهای آموزشی را شاید بتوان در راستای تمرکز زدایی و مدرسه محوری دانست که وزارت آموزش و پرورش دنبال می کند.

 

به نظر می رسد در نگاه اول وجه تمایز مدارس هیئت امنایی با دیگر مدارس دولتی دریافت مبلغی از دانش آموزان باشد، اما آنچه که مسئولان وزارت آموزش و پرورش به عنوان هدف نهایی این مدارس ترسیم کرده اند، مشارکت پذیری خانواده ها در اداره و مدیریت مدرسه است.

 

متولیان دستگاه تعلیم و تربیت عنوان می کنند هنگامی که خانواده ها خود را دخیل در فرایند تعلیم و تربیت می بینند، سعی می کنند دلسوزانه تر وارد عرصه شده و با ارائه ایده های نو و خلاقانه، به کمک مدیران و معلمان بیایند؛ البته در این میان دانش آموزان نیز که والدین را در کنار خود دارند، چه بسا احساس شادابی و نشاط بیشتری می کنند.

 

آنچه بیش از همه در ایجاد مدارس هیات امنایی مدنظر است، استفاده از مشارکت های مردمی برای خودگردان کردن مدارس است تا با گسترش ارتباط و تعامل اولیاء مدرسه و دانش آموزان، فرایند تحصیلی و تربیتی در مسیر درست و اصولی هدایت شود.

ارتقای کیفیت برنامه های آموزشی و تربیتی مدارس، تقویت مشارکت های مردمی و خیرین در احداث و اداره مدارس، تقویت نظام مدیریتی و مالی و اجرایی مدارس مبتنی بر گسترش عدالت آموزشی، مشارکت علمی، فکری، عاطفی و فرهنگی اولیاء در اداره مدرسه و به عنوان محور پایانی مشارکت اقتصادی از دیگر اهدافی است که برای مدارس هیات امنایی ترسیم شده است.

مسئولان آموزش و پرورش نیز همواره تاکید کرده اند که به دنبال استقلال بیشتر مدارس هستند و هیات امنایی شدن مدارس دولتی را یکی از روش ها برای تحقق این مهم عنوان می کنند.

اما در کنار تمامی اهدافی که برای مدارس هیات امنایی تعریف شده برخی خانواده ها نسبت به دریافت وجه به هنگام ثبت نام گلایه مند هستند و معتقدند که این مدارس به دلیل دولتی بودن باید آموزش رایگان به دانش آموزان ارائه دهند.

 

آنها معتقدند با وجود اینکه هیات امنا می تواند در تصمیم گیری و برنامه ریزی برای دایر کردن فوق برنامه سهیم باشد، اما به نظر می رسد مدارس هیات امنایی هنوز تا رسیدن به اهداف مدنظر راه طولانی در پیش دارند.

 

به منظور اطلاع از جزئیات شیوه مدیریتی مدارس هیات امنایی و رفع برخی شبهات درباره دریافت وجه از خانواده ها، خبرنگار گروه دانشگاه و آموزش ایرنا روز شنبه گفت و گویی با مدیر شوراهای وزارت آموزش و پرورش انجام داده است که در ادامه می آید:

 

** مدیریت مدارس هیات امنایی با مشارکت ذی نفعان
«رسول پاپایی» درباره نحوه شکل گیری مدارس هیات امنایی توضیح داد: به استناد آیین‌نامه مصوب شورای عالی آموزش و پرورش اداره مدارس به شیوه هیات امنایی از سال 83 مورد توجه قرار گرفت.

وی اظهار داشت: این آیین نامه در جلسه 788 شورای عالی آموزش و پرورش سال 88 مورد اصلاح و بازنگری قرار گرفت و با عنوان آیین نامه توسعه مشارکت های مردمی به شیوه هیات امنایی در مدارس به ادارات کل استان های کشور ابلاغ شد.

به گفته پاپایی بر اساس ماده 14 آیین‌نامه توسعه مشارکت‌های مردمی به شیوه مدیریت هیات امنایی در مدارس، مسئولیت سیاست‌گذاری برای اجرا، مدیریت و نظارت کلان در مدرسه هیات امنایی با سازمان مدارس مراکز غیردولتی و توسعه مشارکت‌های مردمی است.

مدیر شوراهای آموزش و پرورش درباره وجه تمایز این مدارس با مدارس عادی دولتی توضیح داد: مدیریت مدرسه با مشارکت ذی نفعان از جمله اولیاء از مهمترین ویژگی‌های این نوع از مدارس به شمار می رود.

پاپایی درباره اینکه آیا این مدارس نوعی خاص از مدارس به شمار می‌روند یا خیر؟ نیز گفت: این مدارس به اشتباه در سال‌های اخیر در فضای عمومی و رسانه‌ای به عنوان نوعی خاص از مدارس معرفی شده‌اند؛ در حالی که مدارس هیات امنایی نوعی خاص از مدارس نبوده و تمرین شیوه نوینی از مدیریت در مدارس دولتی است.

وی ادامه داد: به این مفهوم که اولیاء دانش آموزان، معتمدان محلی، منطقه‌ای و صاحب نظران تعلیم و تربیت به عنوان اعضای هیات امنای مدرسه با نظارت شورای آموزش و پرورش منطقه یا شهرستان انتخاب می شوند و در تمام جریانات مدیریتی مدرسه صاحب رای و تصمیم هستند؛ به این ترتیب به جای مدیریت فردی، خرد جمعی بومی و محلی بر مدارس مدیریت می کند و البته شاید هم عملکرد آموزشی خوب این مدارس موجب شده در اذهان عمومی به عنوان نوعی خاص از مدارس تلقی شوند.

 

**دریافت وجه اجباری در مدارس هیات امنایی ممنوع است

مدیر شوراهای آموزش و پرورش تصریح کرد: یکی از مسائل مورد توجه رسانه در سال‌های اخیر بحث مبالغ دریافتی از اولیای دانش‌آموزان در این مدارس است که باید گفت دریافت هرگونه وجه اجباری در این مدارس همانند تمامی مدارس دولتی ممنوع است، اما در این مدارس بنا به تشخیص و پیشنهاد شورای معلمان مدرسه و تایید هیات امنا، امکان برگزاری کلاس های فوق برنامه در ساعات غیر درسی وجود دارد.

 

پاپایی عنوان کرد: تشکیل کلاس های پیشنهادی صرفا با تایید هیات امنای مدرسه ممکن بوده و تامین اعتبار آن از طریق دریافت وجه از اولیای دانش‌آموزان با تصویب نهایی شورای آموزش و پرورش امکان پذیر است.

وی درباره تعداد مدارس هیات امنایی نیز اظهار داشت: در سال تحصیلی جاری یک میلیون و 10 هزار و 381 دانش آموز در سه هزار و 233 مدرسه هیات امنایی در سراسر کشور مشغول به تحصیل هستند.

پاپایی درباره عوامل موثر در نرخ هزینه خدمات آموزشی و پرورشی فوق برنامه مدارس هیات امنایی نیز توضیح داد: عواملی نظیر دوره تحصیلی، اولویت های کاری و نوع برنامه، محل جغرافیایی مدرسه سطح آموزشی و پرورشی، فضای فیزیکی و تجهیزات و میزان تورم اعلام شده در هر سال، در تعیین نرخ هزینه های آموزشی و پرورشی فوق برنامه تاثیرگذار است.

وی ادامه داد: میانگین نرخ هزینه خدمات آموزشی و پرورشی فوق برنامه مصوب شورای آموزش و پرورش شهرستان ها، شهر به شهر و استان به استان با نظر شورای آموزش و پرورش متغیر است

و مطابق با مولفه هایی که گفته شد در قالب برنامه عمل سالانه از سوی هیات امنا به کمیته توسعه نظارت و کیفیت بخشی شهرستان پیشنهاد می‌شود و پس از بررسی و اعلام نظر کارشناسی این کمیته برای تصویب یا رد به شورای آموزش و پرورش شهرستان اعلام می شود؛ لذا دریافت وجه از اولیای دانش‌آموزان خارج از مصوبه این شورا، غیر قانونی است.

 

مدیر شوراهای آموزش و پرورش اضافه کرد: در مدرسه هیات امنایی به دلیل وجود هیات امنا و سایر ارکان مدرسه مانند انجمن اولیاء و مربیان امکان نظارت بیشتر بر فرآیندهای آموزشی و پرورشی و استفاده از فکر و اندیشه آنها در اداره مدرسه بیشتر وجود دارد و با توجه به اینکه هیات امنا قدرت اجرایی است که در اتخاذ تصمیم ها نقش اساسی دارد؛

مدرسه با این سبک مدیریت بیشتر با دستگاه ها و نهادهای محلی در ارتباط است و همچنین امکان واسپاری برخی از امور آموزشی و پرورشی به مردم در این مدارس بیشتر از سایر مدارس است.

 

** توجه به کیفیت بخشی و نظارت بیشتر بر مدارس هیات امنایی

پاپایی درباره برخی مشکلات این مدارس و گلایه‌های مردم نیز گفت: هر جا نظارت مورد غفلت قرار گیرد، به طور طبیعی مشکلات و گلایه هایی هم وجود خواهد داشت؛ به همین دلیل نظارت جامع بر عملکرد مدارس هیات امنایی و اجرای سیاست کیفیت بخشی به این مدارس در دستور کار قرار گرفته است.

وی یادآورشد: در آسیب شناسی که از این مدارس صورت گرفته به این نتیجه رسیده‌ایم که توسعه باید از حالت صرفا کمی خارج و به سمت کیفی سازی در راستای رضایت مندی اولیای دانش آموزان و بالابردن سطح آموزش‌ها در اجرای برنامه‌ها باشد

و در این راستا علاوه بر اجرای طرح های تدبیر و تعالی، رویکرد توسعه کیفی مدارس هیات امنایی پی گیری شده که در قالب برنامه هایی مانند برگزاری دوره‌های آموزشی کوتاه مدت برای مدیران و حضور مدیران و کارشناسان مدارس هیات امنایی از مدارس همجوار صورت می گیرد.

مدیر شوراهای آموزش و پرورش تصریح کرد: بازدیدهای حضوری با هدف کنترل کیفی برنامه‌ها و مدیریت مدارس هیات امنایی انجام شده؛ به گونه ای که امسال از بیش از 80 درصد مدارس هیات امنایی بازدید به عمل آمده است.

** سخن آخر

اقدام وزارت آموزش و پرورش برای مشارکت پذیری بیشتر خانواده ها در مدیریت مدرسه در قالب هیات امنایی کار شایسته ای است؛ از این منظر که والدین در یک ارتباط دوسویه در جریان فرایند تعلیم و تربیت قرار می گیرند و به این مسئله آگاه می شوند که صرف سپردن فرزندان به مدرسه، کاری از پیش نخواهد برد و آنها نباید خود را جدای از این زنجیره بدانند.
اما از سوی دیگر مدیران مدارس نیز باید بدانند این فرآیند به گونه ای سامان دهی شود که فقط وزنه دریافت شهریه بر مدارس هیات امنایی سنگینی نکند؛ بلکه دستاورد فوق برنامه ها و اهداف ترسیم شده برای این مدارس تا بدانجا شکوفا شود که خانواده ها اشتیاق بیشتری داشته باشند و ورود به امور آموزشی و پرورشی فرزندشان را همواره در اولویت قرار دهند.

دیدگاه خود را بنویسید

avatar
  Subscribe  
اطلاع از